{"id":6227,"date":"2024-10-09T08:09:46","date_gmt":"2024-10-09T06:09:46","guid":{"rendered":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/?p=6227"},"modified":"2024-10-09T08:13:44","modified_gmt":"2024-10-09T06:13:44","slug":"ewangelia-starosci-i-cierpienia-13-pazdziernika-xxiv-dzien-papieski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/?p=6227","title":{"rendered":"Ewangelia staro\u015bci i cierpienia. 13 pa\u017adziernika \u2013 XXIV Dzie\u0144 papieski"},"content":{"rendered":"\n

Has\u0142em tegorocznego Dnia Papieskiego sta\u0142y si\u0119 s\u0142owa ,,\u015aw. Jan Pawe\u0142 II. Ewangelia staro\u015bci i cierpienia\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

,,Na moim przyk\u0142adzie chcia\u0142bym pokaza\u0107, jak przyjmowa\u0107 cierpienie (..) Przybywam, jako pielgrzym prawdy i nadziei do sanktuarium \u015bw. \u0141azarza. Przybywam, aby moim w\u0142asnym cia\u0142em \u015bwiadczy\u0107 o znaczeniu i sensie b\u00f3lu, gdy go przyjmujemy z zaufaniem, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do Boga bogatego w mi\u0142osierdzie <\/em>(\u2026) cz\u0142owiek powinien si\u0119 czu\u0107 wezwany, aby \u015bwiadczy\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 w b\u00f3lu\u201d<\/em>
\u2013 s\u0142owa te Jan Pawe\u0142 II wypowiedzia\u0142 do ludzi tr\u0119dowatych w czasie swojej pami\u0119tnej wizyty na Kubie w styczniu 1998 roku. Wypowiedziane przez cz\u0142owieka chorego po\u015br\u00f3d chorych s\u0142owa, mo\u017cna uzna\u0107 za sp\u00f3jny wyraz my\u015bli i osobistego \u015bwiadectwa papie\u017ca, kt\u00f3ry g\u0142oszon\u0105 innym prawd\u0119 okupi\u0142 w\u0142asnym cierpieniem.    <\/p>\n\n\n\n

Jan Pawe\u0142 II by\u0142 jednym z najbardziej znanych pacjent\u00f3w na \u015bwiecie, kt\u00f3rego chorob\u0119 \u015bledzi\u0142 ca\u0142y \u015bwiat. Poliklinik\u0119 Gemelli, w kt\u00f3rej w czasie swego pontyfikatu przebywa\u0142 dziewi\u0119\u0107 razy, sam nazywa\u0142 ,,trzecim Watykanem\u201d. Publiczne prze\u017cywanie choroby a tak\u017ce staro\u015bci, niew\u0105tpliwie sta\u0142y si\u0119 jednym z najbardziej zapami\u0119tanych symboli pontyfikatu Papie\u017ca Polaka. \u015aledzone ,,na \u017cywo\u201d przez kilkaset milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie cierpienie papie\u017ca wci\u0105\u017c pozostaje g\u0142\u0119bok\u0105 nauk\u0105 i wymownym \u015bwiadectwem cz\u0142owiecze\u0144stwa. Stylem, w jaki Jan Pawe\u0142 II trwa\u0142 przy \u017cyciowym krzy\u017cu, nadawa\u0142 zupe\u0142nie inn\u0105 wag\u0119 swoim  rozwa\u017caniom teologicznym i filozoficznym. Nie by\u0142 to styl ,,cierpi\u0119tnika\u201d, obnosz\u0105cego si\u0119 swoim b\u00f3lem. Ilekro\u0107 podczas  papieskich pobyt\u00f3w w poliklinice na szpitalnym dziedzi\u0144cu gromadzi\u0142y si\u0119 t\u0142umy, by wsp\u00f3lnie z Ojcem \u015awi\u0119tym w po\u0142udnie odm\u00f3wi\u0107 modlitw\u0119 Anio\u0142 Pa\u0144ski i wys\u0142ucha\u0107 papieskiej nauki, to \u2013 jak wspomina Stanis\u0142aw Grygiel, jeden z bliskich przyjaci\u00f3\u0142 papie\u017ca  \u2013 o swoim cierpieniu rozmawia\u0142 On tylko ze swoimi najbli\u017cszymi. Natomiast wiernych, kt\u00f3rym osobi\u015bcie, b\u0105d\u017a za po\u015brednictwem medi\u00f3w, oznajmia\u0142, \u017ce jest chory i wymaga hospitalizacji, prosi\u0142 zawsze o modlitw\u0119.   <\/p>\n\n\n\n

B\u00f3l i cierpienie zar\u00f3wno fizyczne, jak i duchowe, stanowi\u0142y szczeg\u00f3lny rys \u017cycia i pos\u0142ugi Karola Wojty\u0142y. Wieloletni osobisty sekretarz Jana Paw\u0142a II, kardyna\u0142 Stanis\u0142aw Dziwisz, w rozmowie z Gian Franco Svidercoschim, opublikowanej, jako ksi\u0105\u017cka \u015awiadectwo<\/em>, m\u00f3wi\u0142: ,,Jego droga by\u0142a nieprzerwanym m\u0119cze\u0144stwem. I nie ma w tym stwierdzeniu przesady. Jak Pawe\u0142 II ogromnie cierpia\u0142 fizycznie i na duchu (\u2026) b\u00f3l towarzyszy\u0142 mu od samego dzieci\u0144stwa. Bardzo wcze\u015bnie straci\u0142 rodzic\u00f3w i brata. Uleg\u0142 gro\u017anemu wypadkowi, kiedy potr\u0105ci\u0142a go niemiecka ci\u0119\u017car\u00f3wka. Wielu przyjaci\u00f3\u0142 zgin\u0119\u0142o w czasie wojny. Cierpia\u0142 w okowach nazizmu a potem, d\u017awigaj\u0105c ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci jako biskup, w czasach re\u017cimu komunistycznego\u201d. Szczeg\u00f3lnie tragicznym i bolesnym dla Jana Paw\u0142a II sta\u0142o si\u0119 do\u015bwiadczenie zamachu na jego \u017cycie 13 maja 1981 roku. <\/p>\n\n\n\n

,,B\u00f3l, kt\u00f3rego wtedy do\u015bwiadczy\u0142 -m\u00f3wi\u0142 kard. Stanis\u0142aw Dziwisz \u2013 zrani\u0142 ci\u0119\u017cko nie tylko jego cia\u0142o, doprowadzaj\u0105c je do granicy \u015bmierci. By\u0142 to r\u00f3wnie\u017c b\u00f3l cz\u0142owieka g\u0142\u0119boko zranionego w g\u0142\u0119bi duszy, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107, dlaczego inny cz\u0142owiek skierowa\u0142 w jego stron\u0119 pistolet, aby go zabi\u0107\u201d.  <\/p>\n\n\n\n

W rozmowie z profesorem Stefanem \u015awie\u017cawskim, wybitnym historykiem filozofii, Jan Pawe\u0142 II poczyni\u0142 uwag\u0119, \u017ce wszystkie wa\u017cne wydarzenia z jego kap\u0142a\u0144skiego \u017cycia, za spraw\u0105 niezbadanych wyrok\u00f3w Bo\u017cych \u2013 zawsze zwi\u0105zane by\u0142y z cierpieniem os\u00f3b mu bliskich. Gdy zosta\u0142 kardyna\u0142em, w katastrofie kolejowej r\u0119k\u0119 straci\u0142 ks. Marian Jaworski, p\u00f3\u017aniejszy arcybiskup Lwowa i kardyna\u0142. Z kolei pocz\u0105tek Jego pontyfikatu naznaczony zosta\u0142 ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105 biskupa Andrzeja Marii Deskura.       <\/p>\n\n\n\n

Spotkania Papie\u017ca z chorymi i cierpi\u0105cymi odbywa\u0142y si\u0119 w czasie ka\u017cdej Jego podr\u00f3\u017cy apostolskiej, stanowi\u0105c wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 papieskiej pos\u0142ugi. Gesty, kt\u00f3re czyni\u0142 wobec ludzi dotkni\u0119tych chorob\u0105 posiada\u0142y szczeg\u00f3ln\u0105 wymow\u0119: w leprozorium w Korei (1984 r.) uca\u0142owa\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0119 cierpi\u0105cego na tr\u0105d a w San Francisco (1987 r.) wzi\u0105\u0142 na r\u0119ce ch\u0142opca chorego na AIDS. Gesty te wzbudzi\u0142y du\u017cy podziw i szacunek tak\u017ce u wyznawc\u00f3w innych religii, a tak\u017ce u os\u00f3b niewierz\u0105cych. Jan Pawe\u0142 II w ten spos\u00f3b chcia\u0142 powiedzie\u0107 ludziom cierpi\u0105cym, a jeszcze bardziej nastawionemu konsumpcjonistycznie \u015bwiatu, kt\u00f3ry podejmuje wielorakie pr\u00f3by programowej wr\u0119cz eliminacji z ludzkiego \u017cycia cierpienia i ofiary, czego wymownym potwierdzeniem jest legalizacja w wielu krajach eutanazji, \u017ce cierpienie prze\u017cywane wraz z Chrystusem i ofiarowane Chrystusowi, nabiera odkupie\u0144czego sensu
a cz\u0142owiek dotkni\u0119ty cierpieniem posiada swoj\u0105 godno\u015b\u0107.     <\/p>\n\n\n\n

W bogatej bibliotece wypowiedzi Jana Paw\u0142a II na temat ludzkiego cierpienia miejsce szczeg\u00f3lne zajmuje List Apostolski Salvifici doloris <\/em><\/strong>(,,O chrze\u015bcija\u0144skim sensie cierpienia\u201d)<\/strong> podpisany 11 lutego 1984 r. Zrodzi\u0142 si\u0119 on z osobistego do\u015bwiadczenia cierpie\u0144 papie\u017ca, b\u0119d\u0105cych skutkiem zamachu na jego \u017cycie. W li\u015bcie, maj\u0105cym bogat\u0105 tre\u015b\u0107 teologiczn\u0105 i filozoficzn\u0105, papie\u017c podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 znalezienia odpowiedzi na pytanie o sens ludzkiego cierpienia. Cz\u0142owiek do\u015bwiadcza r\u00f3\u017cnych form cierpienia w jego osobowym i spo\u0142ecznym wymiarze, kt\u00f3rymi s\u0105 choroby, b\u00f3l, g\u0142\u00f3d czy wojna. Za ka\u017cdym razem to, co wyra\u017ca  s\u0142owo ,,cierpienie\u201d, na sw\u00f3j spos\u00f3b ods\u0142ania g\u0142\u0119bi\u0119 w\u0142a\u015bciw\u0105 jedynie cz\u0142owiekowi. Jest ono szczeg\u00f3lnym momentem granicznym, kt\u00f3ry niejako ,,skazuje\u201d cz\u0142owieka na to, a\u017ceby przerasta\u0142 samego siebie (SD 2). Papie\u017c pisa\u0142: ,,Cierpienie ludzkie samo w sobie stanowi jakby swoisty \u015bwiat<\/em>, kt\u00f3ry bytuje wraz z cz\u0142owiekiem, pojawia si\u0119 w nim i przemija, a czasem nie przemija, ale utrwala si\u0119 w nim i pog\u0142\u0119bia (\u2026) Ka\u017cdy cz\u0142owiek przez swe osobiste cierpienie jest nie tylko cz\u0105stk\u0105 owego \u015bwiata<\/em>, ale r\u00f3wnocze\u015bnie \u00f3w \u015bwiat <\/em>jest w nim jako ca\u0142o\u015b\u0107 sko\u0144czona i niepowtarzalna\u201d (SD 8). <\/p>\n\n\n\n

Pytaniem, kt\u00f3re nieodzownie pojawia si\u0119 w g\u0142\u0119bi do\u015bwiadczanego przez cz\u0142owieka cierpienia, jest pytanie o jego sens. Cz\u0142owiek zadaje sobie i innym pytanie: ,,dlaczego cierpi?\u201d. Cierpienie w pierwszej chwili uto\u017csamiane jest z jakim\u015b rodzajem z\u0142a. Pytania zar\u00f3wno o cierpienie, jak i o z\u0142o, s\u0105 szczeg\u00f3lnie trudne w\u00f3wczas, gdy cz\u0142owiek stawia je Bogu. Bezsilno\u015b\u0107 wobec niezawinionego cierpienia w\u0142asnego, czy cierpienia bliskiej osoby, mo\u017ce prowadzi\u0107 do za\u0142ama\u0144 a nawet do odrzucenia wiary w istnienie Boga (SD 9). Objawienie Starego Testamentu pokazuje jednak, \u017ce B\u00f3g nie tylko s\u0142ucha tego pytania, ale oczekuje na nie. Potwierdza to posta\u0107 biblijnego Hioba. Ksi\u0119ga Hioba w swej tre\u015bci nie tylko stawia pytanie: dlaczego istnieje cierpienie? ale dotyka tak\u017ce problemu cierpienia cz\u0142owieka niewinnego. Z punktu widzenia chrze\u015bcija\u0144stwa nie daje ona jednak ostatecznego rozwi\u0105zania samego problemu cierpienia. Jak b\u0119dzie podkre\u015bla\u0142 Jan Pawe\u0142 II, pe\u0142nej odpowiedzi na pytanie: dlaczego cierpienie?, B\u00f3g udzieli\u0142 cz\u0142owiekowi dopiero w Krzy\u017cu Jezusa Chrystusa (SD 12-13). <\/p>\n\n\n\n

Jako klucz do zrozumienia zbawczego dzia\u0142ania Boga, Jan Pawe\u0142 II wskazuje s\u0142owa zapisane przez \u015bw. Jana Ewangelist\u0119: ,,Tak bowiem B\u00f3g umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat, \u017ce Syna swego Jednorodzonego da\u0142, aby ka\u017cdy, kto w Niego wierzy, nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d (J 3,16). Chrystus przybli\u017cy\u0142 si\u0119 do \u015bwiata ludzkiego cierpienia przez to, \u017ce sam cierpienie wzi\u0105\u0142 na siebie. Od pocz\u0105tku ziemskiej dzia\u0142alno\u015bci Jezus mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce b\u0119dzie cierpia\u0142, i \u017ce poniesie m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107. Dawa\u0142 to wielokrotnie do zrozumienia swoim uczniom: ,,Oto idziemy do Jerozolimy. Tam Syn Cz\u0142owieczy zostanie wydany arcykap\u0142anom i uczonym w Pi\u015bmie. Oni ska\u017c\u0105 Go na \u015bmier\u0107 i wydadz\u0105 poganom. I b\u0119d\u0105 z Niego szydzi\u0107, opluj\u0105 Go, ubiczuj\u0105 i zabij\u0105, a po trzech dniach zmartwychwstanie\u201d (Mk 10, 33-34). Jednocze\u015bnie Syn Bo\u017cy przez swoje cierpienie ma sprawi\u0107, by cz\u0142owiek ,,nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d (SD 16). To dlatego cierpienie Chrystusa jest przejawem i wyrazem postawy daru dla innych. W li\u015bcie <\/strong>Salvifici doloris<\/em><\/strong> Jan Pawe\u0142 II wyja\u015bnia: ,,Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wraz z m\u0119k\u0105 Chrystusa ca\u0142e cierpienie ludzkie znalaz\u0142o si\u0119 w nowej sytuacji (\u2026) W Krzy\u017cu Chrystusa, nie tylko Odkupienie dokona\u0142o si\u0119 przez cierpienie, ale samo cierpienie ludzkie zosta\u0142o odkupione\u201d<\/strong> (SD 19). Papie\u017c, nawi\u0105zuj\u0105c do s\u0142\u00f3w \u015bw. Paw\u0142a m\u00f3wi\u0105cych o cierpieniach, jakie sta\u0142y si\u0119 udzia\u0142em pierwszych chrze\u015bcijan ,,z powodu Jezusa\u201d, odkrywa potr\u00f3jny wymiar uczestnictwa w cierpieniu Chrystusa. Cz\u0142owiek dlatego staje si\u0119 uczestnikiem cierpie\u0144 Chrystusa, gdy\u017c to sam Chrystus otworzy\u0142 swoje cierpienia dla cz\u0142owieka staj\u0105c si\u0119 uczestnikiem wszystkich ludzkich cierpie\u0144. Cz\u0142owiek odkrywaj\u0105c przez wiar\u0119 odkupie\u0144czy sens cierpienia Chrystusa, odkrywa zarazem w nim swoje w\u0142asne cierpienie, kt\u00f3re zosta\u0142o nasycone now\u0105 tre\u015bci\u0105 i nowym znaczeniem (SD 20).  <\/p>\n\n\n\n

Jan Pawe\u0142 II m\u00f3wi\u0142 o szczeg\u00f3lnym przes\u0142aniu Chrystusa sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 na ten wymiar Ewangelii, kt\u00f3ry nazywa ,,Ewangeli\u0119 cierpienia\u201d.<\/strong> Od pocz\u0105tku swojej publicznej dzia\u0142alno\u015bci Jezus m\u00f3wi\u0142 swoim s\u0142uchaczom o potrzebie cierpienia. M\u00f3wi\u0142, \u017ce ka\u017cdy, kto chce i\u015b\u0107 za Nim, musi zaprze\u0107 si\u0119 samego siebie, musi wzi\u0105\u0107 krzy\u017c sw\u00f3j na ka\u017cdy dzie\u0144 i Go na\u015bladowa\u0107 (\u0141k 9,23). Swoim uczniom wiele razy m\u00f3wi\u0142, i\u017c dla Jego imienia b\u0119d\u0105 prze\u015bladowani (J15, 18-27). Wype\u0142nieniem tych s\u0142\u00f3w sta\u0142y si\u0119 dzieje Ko\u015bcio\u0142a od pocz\u0105tku znaczone krwi\u0105 m\u0119czennik\u00f3w. W interpretacji papie\u017ca, tak, jak pierwszy rozdzia\u0142 Ewangelii cierpienia pisz\u0105 ci wszyscy, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 dla Chrystusa, tak jej drugi rozdzia\u0142 pisz\u0105 wszyscy ci, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 z Chrystusem, jednocz\u0105c swoje ludzkie cierpienie z Jego cierpieniem odkupie\u0144czym. Ka\u017cdy cierpi\u0105cy swoim cierpieniem fizycznym czy duchowym, zapisuje kolejne strony Ewangelii cierpienia g\u0142osz\u0105c j\u0105 zarazem swojemu otoczeniu i ludziom wsp\u00f3\u0142czesnym (SD 25-26). <\/p>\n\n\n\n

Ludzie na ca\u0142ym \u015bwiecie ,,na \u017cywo\u201d \u015bledzili nie tylko proces stopniowego pogarszania si\u0119 stanu zdrowia papie\u017ca, ale tak\u017ce proces jego starzenia si\u0119 i powolnego odchodzenia ,,do domu Ojca\u201d. Jan Pawe\u0142 II niew\u0105tpliwie by\u0142 jednym z najbardziej znanych na \u015bwiecie senior\u00f3w. W 1999 roku Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych og\u0142osi\u0142a Rokiem Os\u00f3b w Podesz\u0142ym Wieku. Z tej okazji 79. \u2013 letni Jan Pawe\u0142 II skierowa\u0142 do senior\u00f3w list o niezwykle wymownym tytule: ,,Do moich braci i si\u00f3str \u2013 ludzi w podesz\u0142ym wieku\u201d. Papie\u017c, sam b\u0119d\u0105c ju\u017c w osob\u0105 w podesz\u0142ym wieku, list ten pisa\u0142 nie tylko ,,do\u201d ale tak\u017ce ,,wsp\u00f3lnie ze\u201d swoimi r\u00f3wie\u015bnikami, prowadz\u0105c z nimi szczeg\u00f3lny dialog. List posiada bardzo osobisty charakter. Papie\u017c zawar\u0142 w nim w\u0142asne przemy\u015blenia na temat kondycji i problem\u00f3w ludzi starszych, tj. do\u015bwiadczenia licznych trud\u00f3w wynikaj\u0105cych z ogranicze\u0144 mo\u017cliwo\u015bci fizycznych, choroby, b\u00f3lu, cierpienia. Poruszy\u0142 tak\u017ce niezwykle trudny temat samotno\u015bci ludzi starszych, kt\u00f3rzy z racji wieku spychani s\u0105 cz\u0119sto na margines \u017cycia spo\u0142ecznego. Sama wymowa listu jest jednak optymistyczna i przepe\u0142niona chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 nadziej\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Na staro\u015b\u0107 Jan Pawe\u0142 II patrzy w kategorii daru i zadania. Szuka jej sensu i interpretuje j\u0105 w perspektywie wiary. Na ka\u017cdym etapie swojego \u017cycia cz\u0142owiek jest obrazem i podobie\u0144stwem Boga. Pismo \u015awi\u0119te zar\u00f3wno Starego, jak i Nowego Testamentu z wielkim szacunkiem odnosi si\u0119 do ludzi w podesz\u0142ym wieku, a sam\u0105 d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 postrzega jako znak szczeg\u00f3lnej Bo\u017cej \u0142askawo\u015bci. W Biblii staro\u015b\u0107 jawi si\u0119 jako ,,czas pomy\u015blny\u201d, w kt\u00f3rym ,,dope\u0142nia si\u0119 miara ludzkiego \u017cycia\u201d.       <\/p>\n\n\n\n

Szacunek okazywany ludziom starszym jest uczynieniem zado\u015b\u0107 czwartemu przykazaniu Dekalogu, nakazuj\u0105cemu ,,Czci\u0107 ojca i matk\u0119\u201d. ,,Czci\u0107 ludzi starych \u2013 pia\u0142 papie\u017c \u2013 znaczy spe\u0142nia\u0107 trojak\u0105 powinno\u015b\u0107 wobec nich: akceptowa\u0107 ich obecno\u015b\u0107, pomaga\u0107 im i docenia\u0107 ich zalety\u201d (nr 11).  Szacunek i mi\u0142o\u015b\u0107 wobec ludzi w podesz\u0142ym wieku, jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cech prawdziwie ludzkiej i dojrza\u0142ej cywilizacji budowanej na fundamencie warto\u015bci g\u0142\u0119boko humanistycznych, maj\u0105cych walor uniwersalny i powszechny (nr 12). W \u017cyciu spo\u0142ecznym ludzie w podesz\u0142ym wieku maj\u0105 swoje szczeg\u00f3lne pos\u0142annictwo, o kt\u00f3rym Jan Pawe\u0142 II pisa\u0142: ,,Ludzie starzy pomagaj\u0105 nam m\u0105drzej patrze\u0107 na ziemskie wydarzenia, poniewa\u017c dzi\u0119ki \u017cyciowym do\u015bwiadczeniom zyskali wiedz\u0119 i dojrza\u0142o\u015b\u0107. S\u0105 stra\u017cnikami pami\u0119ci zbiorowej, a wi\u0119c maj\u0105 szczeg\u00f3lny tytu\u0142, aby by\u0107 wyrazicielami wsp\u00f3lnych idea\u0142\u00f3w i warto\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 podstaw\u0105 i regu\u0142\u0105 \u017cycia spo\u0142ecznego. Wykluczy\u0107 ich ze spo\u0142ecze\u0144stwa znaczy w imi\u0119 nowoczesno\u015bci pozbawionej pami\u0119ci odrzuci\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3rej zakorzeniona jest tera\u017aniejszo\u015b\u0107. Ludzie starsi dzi\u0119ki swej dojrza\u0142o\u015bci i do\u015bwiadczeniu mog\u0105 udziela\u0107 m\u0142odym rad i cennych poucze\u0144\u201d (nr 10). Dlatego w li\u015bcie adresowanym do ludzi w podesz\u0142ym wieku, Jan Pawe\u0142 II zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 tak\u017ce do ludzi m\u0142odych. Uczyni\u0142 to w spos\u00f3b niemal uroczysty: ,,Wzywam was, m\u0142odzi przyjaciele, by\u015bcie traktowali [ludzi starszych] wielkodusznie i z mi\u0142o\u015bci\u0105. Starsi potrafi\u0105 da\u0107 wam znacznie wi\u0119cej, ni\u017c mo\u017cecie sobie wyobrazi\u0107\u201d (nr 12). Niech i te s\u0142owa stan\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnym przes\u0142aniem tegorocznego Dnia Papieskiego.   <\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142 ks.prof. Wojciech Wojty\u0142a, Uniwersytet Radomski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Has\u0142em tegorocznego Dnia Papieskiego sta\u0142y si\u0119 s\u0142owa ,,\u015aw. Jan Pawe\u0142 II. Ewangelia staro\u015bci i cierpienia\u201d.  ,,Na moim przyk\u0142adzie chcia\u0142bym pokaza\u0107, jak przyjmowa\u0107 cierpienie (..) Przybywam, jako pielgrzym prawdy i nadziei do sanktuarium \u015bw. \u0141azarza. Przybywam, aby moim w\u0142asnym cia\u0142em \u015bwiadczy\u0107 o znaczeniu i sensie b\u00f3lu, gdy go przyjmujemy z zaufaniem, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do Boga bogatego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6230,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-6227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6227"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6233,"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6227\/revisions\/6233"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swjozefswiecie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}